Κυριακή, 1 Μαρτίου 2009

ΣΕ ΚΑΙΡΟ ΚΡΙΣΗΣ...

ΦΩΤΗΣ ΤΕΡΖΑΚΗΣ

Υπάρχει µια αρχή, ότι δεν «πρέπει» να κάνεις τίποτα. Οτι κάνεις επειδή «πρέπει», δεν εγγυάται καλά αποτελέσµατα. Το βασικό κίνητρο είναι η επιθυµία και το ενδιαφέρον. .... Είναι εξίσου µια µορφή εξαναγκασµού. Το ερώτηµα είναι πώς µπορεί να δηµιουργηθεί αυθόρµητα ενδιαφέρον των ανθρώπων για ζητήµατα που έχουν µια ζωτική σχέση µε τα προβλήµατά τους. .....
Υπάρχει ένα οργανωµένο σφυροκόπηµα απ’ τη µια µεριά των επαγγελµατικών αναγκών, του βιοπορισµού, το λαχάνιασµα της καθηµερινότητας που σου σκοτώνει κάθε επιθυµία να σκεφτείς πραγµατικά, να βρεθείς σε µια κατάσταση ρεµβαστική, µέσα απ’ την οποία ν’ αναδυθούν αυτά που πραγµατικά σ’ απασχολούν. Και µετά υπάρχει αυτός ο πολτός µε τον οποίο ο κόσµος βοµβαρδίζεται σαν υποκατάστατο εκείνης της απόλαυσης που δεν µπορεί να έχει από την άθλια ζωή του. Αυτός ο συνδυασµός είναι θανατηφόρος. Συναντώ δεκάδες ανθρώπους που βλέπουν βιβλία και λένε «βρε παιδί µου, ωραία όλα αυτά, αλλά πού να βρεις χρόνο». Πού να Βρεις χρόνo......Και χρήµα...Ναι, γιατί ο χρόνος σε καπιταλιστικές συνθήκες είναι χρήµα..

ZAK ALLEN MILLER

Η εισαγωγή στην ψυχανάλυση πάντοτε αποτελεί για τον καθένα μια κρίσιμη στιγμή, που ανταποκρίνεται σε μια κρίση ή ξεσκεπάζει μια κρίση. Μόνο, αφού αρχίσει, η ψυχανάλυση γίνεται μια σκληρή εργασία. Κρίση κλάματος; Περιμένεις μέχρι να περάσει. Κρίση αγωνίας, επίθεση πανικού; Ηρεμείς. Κρίση τρέλας; Αποφεύγεις να την αρχίσεις.. Επιπλέον, κάθε συνεδρία είναι σαν μια μικρή κρίση, που περνά από παροξυσμό μέχρι να ξεκαθαρίσει. Υπάρχει κρίση με την ψυχαναλυτική έννοια, όταν η ομιλία, ο λόγος, οι λέξεις, τα σχήματα, οι τύποι, η ρουτίνα, όλοι οι συμβολικοί μηχανισμοί, αποδεικνύονται ξαφνικά ότι είναι αδύνατο να ελέγξουν το πραγματικό, που διαμορφώνεται όπως νά ’ναι. Η κρίση είναι το πραγματικό αχαλιναγώγητο, το αδύνατο να ελεγχθεί. Το ισοδύναμο, στον πολιτισμό, εκείνων των θυελλών, με τις οποίες η φύση περιοδικά υπενθυμίζει στην ανθρωπότητα την επισφάλειά της, την τρωτότητά της.
Και ο φόβος να χάσουμε χρήματα, τα χρήματά μας; Η συγκέντρωση χρημάτων είναι το ίδιο πράγμα για έναν μικρό αποταμιευτή, όπως για έναν δισεκατομμυριούχο;
Αν αποταμιεύεις ή μαζεύεις, σημαίνει ότι θυσιάζεις την επιθυμία, ή τουλάχιστον την αναβάλλεις. Το κουτί του Harpagon (του ήρωα του Μολιέρου) είναι το κουτί της απόλαυσης, αλλά της ψυχρής απόλαυσης. Το χρήμα είναι ένας σηματοδότης χωρίς σηματοδότηση, που σκοτώνει όλες τις σηματοδοτήσεις. Όταν αφιερώνεται κανείς στο χρήμα, η αλήθεια χάνει το νόημα, το μόνο που τότε έχει κανείς μπροστά του είναι μια παγίδα. Το δέλεαρ του κέρδους, η επιθυμία να στοιβάζεις μεγάλα χρηματικά ποσά, κάνουν κάτι το εξωπραγματικό. Μια τέτοια ώθηση προς τον πλούτο σχετίζεται με την ενόρμηση του θανάτου. Η ώθηση της αποταμίευσης διαλογίζεται ανοιχτά το θάνατο, τον τρόμο της αρρώστιας, την επιθυμία της διαιώνισης μέσω των απογόνων. Υπάρχει όμως ακόμη κι η ώθηση του δανεισμού, αν μπορώ να το πω έτσι, με την κατανάλωση σαν την ύστατη συνέπειά της, η ασταμάτητη σπατάλη. Και μετά υπάρχει κι η ώθηση του χρήματος χάρη του χρήματος, η καθαρή ευχαρίστηση της αποθησαύρισης. Θάνατος, απόλαυση κι επανάληψη, αυτές είναι οι τρεις πλευρές μιας πυραμίδας, της οποίας η βάση δίνεται από την ασυνείδητη φύση του χρήματος: κι εδώ έχουμε να κάνουμε με το πρωκτικό αντικείμενο. Τι βλέπουμε αυτή τη στιγμή της αλήθειας για την οικονομική κρίση, στην οποίαν είμαστε; Ότι τίποτε δεν αξίζει, ότι το χρήμα είναι σαν τα σκατά!Το σημείο του χρήματος έχει να κάνει με τη φαινομενικότητα, που εξαρτάται από τις κοινωνικές συμβάσεις. Το οικονομικό σύμπαν είναι μια αρχιτεκτονική φτιαγμένη από αποκυήματα της φαντασίας και το θεμέλιό της είναι αυτό που ο Lacan ονόμαζε “υποκείμενο που υποτίθεται ότι γνωρίζει,” ότι γνωρίζει το γιατί και το πώς....