Ένα αναγκαίο άλμα προς το μέλλον: η Πράσινη Τράπεζα

Η συζήτηση έχει ξεκινήσει διεθνώς- εδώ και πολύ καιρό- , οι διαθέσεις όλων μοιάζουν θετικές , η χρηματοπιστωτική υποδεικνύει νέα μοντέλα οικονομικής ανάπτυξης και έτσι η έννοια της πράσινης οικονομίας, αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της νέας εποχής.
Κάθε χώρα προσπαθεί αν διαμορφώσει ένα πλάνο ενεργειακής και οικονομικής μετάλλαξης, με βάση τις περίφημες ΑΠΕ( ανανεώσιμες πηγές ενέργειας). Οι πυλώνες όμως κάθε οικονομικού μοντέλου , στηρίζονται στα πήλινα πόδια των πιστωτικών ιδρυμάτων, που σχεδόν παντού καρκινοβατούν.
Η Ελλάδα, χώρα που υπήρξε κάποτε εντάσεως φυσικού κεφαλαίου( μην ξεχνάμε ότι ήμασταν ουσιαστικά ΄΄αγροτική οικονομία΄΄ μέχρι και πριν 20-30 χρόνια) μπορεί σήεμρα να συνδυάσει την προοπτική εξόδου από τον φαύλο κύκλο της στασιμότητας, με μία μεταρρυθμιστική τομή στο τραπεζικό σύστημα .
Το Ελληνικό Δημόσιο, οι Συνεταιριστικές Τράπεζες , καθώς και η Αγροτική Τράπεζα, θα μπορούσαν με την περίφημη μέθοδο των ΣΔΙΤ( συμπράξεις δημοσίου και ιδιωτικού τομέα) να ταράξου τα νερά στην ΝΑ Ευρώπη, δημιουργώντας την μεγαλύτερη Green Bank στην περιοχή !
Σύμφωνα με τις τωρινές κεφαλαιοποιήσεις Αγροτικής τράπεζας και Συνεταιριστικών τραπεζών και με μια γενναία αύξηση μετοχικού κεφαλαίου μετά την συγχώνευση , που θα καλυφθεί εξ ‘ολοκλήρου από το Δημόσιο , η ελληνική Green Bank θα μπορούσε να αποτελέσει το θεμέλιο της Πράσινης Οικονομίας στην ευρύτερη Βαλκανική ζώνη.
Η έννοια της «Πράσινης Τράπεζας», ενός ιδρύματος παροχής κινήτρων και μέσων για «πράσινες επενδύσεις», με κύριο χαρακτηριστικό την ευελιξία, θα μπορούσε ενδεικτικά να κάνει τα ακόλουθα :
-Να χρηματοδοτεί τον ιδιωτικό τομέα για παραγωγικές επενδύσεις σε ΑΠΕ με τις ανάλογες παροχές σε φορολογικά και αναπτυξιακά κίνητρα για καθαρές πηγές ενέργειας, με μακροπρόθεσμη προοπτική στην ελαχιστοποίηση τής χρήσης υδρογονανθράκων (Φωτοβολταϊκά, Ανεμογεννήτριες, Υδροηλεκτρικά, Γεωθερμικά, Ανακύκλωση, Βιομάζα κ.α)

- Να χρηματοδοτεί προγράμματα ΑΠΕ προερχόμενα από Νομαρχίες και Δήμους, περνώντας κεφάλαια απευθείας από τον Δημόσιο Προϋπολογισμό στην Ενεργειακή Οικονομία ( public ‘bridge financing’), κυρίως σχέδια εκσυγχρονισμού των διακλαδώσεων μεταφοράς και διανομής

- Να επιδοτεί με χαμηλό κόστος ( eco- επιτόκια) την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη
- Να δημιουργήσει μια σειρά eco- Προιόντων( πχ. Ομόλογα Καινοτομίας ,δάνεια για υβριδικά αυτοκίνητα, στεγαστικά προγράμματα για ενεργειακά σπίτια και οικολογικά κτίρια ) των οποίων οι πρόσοδοι θα χρησιμοποιούνται στη χρηματοδότηση προγραμμάτων ΑΠΕ.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη αμερικανικού πανεπιστημίου, το 43% των ερωτηθέντων απάντησαν ότι θα προτιμούσαν να κάνουν συναλλαγές με μια Πράσινη Τράπεζα, όχι μόνο λόγω οικολογικής συνείδησης, αλλά και για λόγους επενδυτικούς /αποδοτικούς!

Είναι ο καιρός κατάλληλος τόσο για μια πρωτοποριακή συγχώνευση στον ασθμαίνοντα τραπεζικό κλάδο της ελληνικής οικονομίας( όλοι μιλάνε για την ανάγκη συγχωνεύσεων και την απαιτούμενη συρρίκνωση του ανταγωνισμού ) ,όσο και για ένα ποιοτικό άλμα προς το μέλλον, όσο αφορά το περίφημο μοντέλο της Πράσινης Οικονομίας. Μόνο με ‘πράσινες πιστώσεις ‘ και ορθολογικό σχεδιασμό θα αποδώσει η αξιοποίηση της πλούσιας σε ΑΠΕ χώρα μας.
Ας ρίξουμε την καύσιμη ύλη-που λέγεται χρήμα-στο ντεπόζιτο της φύσης που μας χαρίζει αυτός ο τόπος….

H Θλίψη που δεν γίνεται Πράξη...

(Ευχαριστώ την συγγραφέα Νέλλη Ψαρρού για ένα σχόλιο της και την θαυμάζω για την κοφτερή σκέψη της. Εξαιρετικό το νέο της βιβλίο,Ταξίδι στη Σαμοθράκη-Ένα Πολιτικό ημερολόγιο, μια πραγματεία για την έλλειψη αυθεντικής πολιτικής στην σύγχρονη Ελλάδα)

Πρώτη φορά κάποιος έπιασε την ....θλίψη μου μέσα απο το blog και
παραβιάζει με σκληρό τρόπο, ερμητικά κλεισμένες πόρτες του αυτοσεβασμού μου...
Ανάμεσα στην αναπαραγωγή της μοναδικής ζωής του καθενός και την ατομική εργασία , την προσωπική δράση και πράξη, υπάρχει ένα αγεφύρωτο χάσμα...
Ο Adorno έλεγε οτι η επίγνωση της εμπλοκής μας στην ζώη και η ευτυχία της ελάχιστης ελευθερίας, κρύβονται μέσα στην Γνώση...
Η αλήθεια είναι οτι η καθυπόταξη της ζωής στην διαδικασία παραγωγής ,επιβάλλει ταπεινωτικά στον καθένα κατι απο την απομόνωση και την μοναξιά...
Δεν υπάρχει αναγκαστική διέξοδος απο την εμπλοκή που γεννάει η ελευθερία :το μόνο που μπορέι να κάνει ο καθένας υπεύθυνα είναι να αρνηθεί την ιδεολογική κατάχρηση της ύπαρξης του...
Προσωπικά, έχω κόψει την συνηθεια να εξάπτωμαι, γράφοντας ...θλιμμένα! Περίπου σαν να εκδιδω συναλλαγματικές γαλήνης για το καλύτερο...
Οσο η κοινωνία της ορθοπεταλιάς απαιτεί απο τα καταναγκαστικά μέλη της να ...ομολογούν τα πάντα( στα βιβλία, στα άρθρα, στο δίκτυο)τόσο η διανοητική ροπη προς τα κάτω δεν θα σημαίνει απαραίτητα και αποχή απο την καταγγελία, τον μηδενισμό, την απαισιοδοξία...
Το δοχείο των ιδιωτικών, μυστικών και απαισιόδοξων σκέψεων,νιώθω οτι είναι οχημα για να αποκρυσταλλώσω την δική μου αίσθηση εαυτού...
Γράφω ,ενίοτε σημαίνει και οτι καταγράφω την εναλλακτική εκδοχή της ζωής μου και του κοσμου..

Where everything is bad,
it must be good to know the worst...
Just know it, before doing something

F.Bradley

Οι αλυσίδες και η φαντασιακή ελευθερία...

Πώς οταν σε περιτρυγιρίζουν τόσα ΄΄άκοπα΄΄ κέρδη , τόσες προμήθειες ,εσύ να αποφασίσεις να αφοσιωθείς στο μεροκάματο;Πως να παρατήσεις αυτό το videogame στο play station της καθημερινότητας;
Εζησα ξανά στο κελί, στην μικροφυσική του Κεφαλαίου...
Μέσα απο μια εργασία σε excel ,ως τεστάρισμα για ένα πόστο ευθύνης( αλλά χαμηλών αμοιβων φυσικά!) έδωσα τον χρόνο μου ώς βορά σε υποψήφιο εργοδότη, Αμερικάνικο κεφάλαιο..
Εκέι, στα excel και στα συστήματα των υπολογιστών μέσα στις πολυεθνικές βρίσκεταιτο κελί που φοβάμαι, στην οθόνη των διεθνοποιημένων εταιρειών που εργάστηκα...
Ο διχασμένος εαυτός απο την αλυσίδα της καταναγκαστικής εργασίας, προσπαθεί να ισορροπήσει αναμεσα στην ελευθερία που γεννά ανασφάλεια και στην εξαρτημένη εργασία που ψευδαισθητικά παράγει ασφάλεια και ουσιαστικά γεννάει σκλαβιά..
Η ζωή ως ένα συνεχές hedging ( αντιστάθμιση) της φαντασιακής μας ελευθερίας επιλογών...
Η εξουσία και το κεφάλαιο, με τα ιερογλυφικά τους, ουσιαστικά τις σύγχρονες αλυσιδες του ατόμου ( ΑΦΜ, αριθμός ασφάλισης,υπέυθυνες δηλώσεις,pin,κωδικοί κ.α)
κάνουν αφόρητη την συναλλαγή με τον μεγάλο Άλλο , με τον Νόμο, με το Πρέπει...

Οι...κουκολοφόροι των αγορών και ο τοκετός του Νέου Καπιταλισμού

Χρειάζεται με αφορμή αυτή την κρίση να μεταπηδήσουμε απο το κοινωνιολογικό/ιστορικό επίπεδο ανάλυσης του καπιταλισμού στο ατομικό/ψυχολογικό.
Χρειάζεται να κατανοήσουμε τον μηχανισμό κοινωνικής νεύρωσης και ατομικών εμμονών, που γεννάει ο όψιμος σημειο-καπιταλισμός: χρήμα, ηδονή του κέρδους και του status, εικόνες και θεάματα εμποδίζουν την αληθινή ευημερία και εγκαθιστούν δομές επίπλαστης ευφορίας.
Στην ροή της καθημερινότητας, όπου δυστυχώς το άτομο σταματά να σκέφτεται με όρους ουμανιστικής και σοσιαλιστικής ηθικής, αλλά υιοθετεί την τηλεοπτική και αυτοκινιτιστική ταχύτητα, στους δρόμους, στα γραφεία, στα κινητά και στους καναπέδες , νεκρώνουν οι νευρώνες μεταβίβασης της Λογικής και ενεργοποιούνται αυτοί του άγχους και της αλλοτρίωσης.
Και η Πολιτική, εξαντλείται για τον καθένα , μπροστά στους λογαριασμούς και στην ακρίβεια, μπροστά στο χάσμα του θέλω με το μπορώ...

Στην οικονομική κρίση που ζούμε που είναι και κρίση μονεταριστικής/ δημοσιονομικής πολιτικής, θα πρέπει να υιοθετηθούν στα νέα μοντέλα της μακρο-αβεβαιότητας, παράμετροι που να ενσωματώνουν το ζήτημα της διαχείρισης των επιθυμιών, σε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο .
Στην μικροοικονομική του πανικού ,δυστυχώς, ανακαλύπτουμε οτι δεν υπάρχει ο μέσος άνθρωπος, η κοινή γνώμη, ο απλός πολίτης. Αυτοί οι όροι είναι μυθεύματα και δημιουργήματα του συστήματος μικροφυσικής της εξουσίας και του κεφαλαίου(να θυμηθούμε και λίγο Φουκώ) και ενισχύθηκαν απο την αριθμητική των αγορών που επέβαλλε η οικονομική σχολή του Σικάγο στην δεκαετία του ’70 ( μονεταρισμός του Φριντμαν)
Ζούμε πάνω σε σεισμικές μετατοπίσεις στο σύστημα του καπιταλισμού και αφορούν δυο τεκτονικές πλάκες οι οποίες στοίβαζαν την απληστία και την αλαζονεία των μεσαζόντων, των συμβούλων, των όψιμων ηλεκτρονικών τραπεζιτών και κερδοσκόπων. Τα private equities, τα hedge funds, τα venture capitals φοράνε την……κουκούλα (!) και οι δήθεν επόπτες των αγορών δεν το στοιχειοθετούν αυτό ως ποινικό αδίκημα!
Πιο απλά: χρειάζεται να ποινικοποιηθούν τα black boxes (μαύρα κουτιά )των αποδόσεων σε όλα τα επενδυτικά οχήματα ,ώστε να σταματήσουν να γίνονται ΄΄νταλίκες με φρένα...σπασμένα ΄΄και μας παρασύρουν όλους!

Για να το πούμε ακόμα πιο ξεκάθαρα : αν δεν αναλύσουμε την νεύρωση που γεννά η καλυμμένη πάλη των τάξεων, η κρυμμένη κοινωνική ανισότητα, αυτή που υπάρχει στο ατομικό μας υποσυνείδητο, τοτε δεν θα μπορέσουμε ως κοινωνίες να σχηματίσουμε τις δομές του Νέου Καπιταλισμού που ψάχνου οι ηγεσίες των ισχυρών κρατών!
Γιατί τελικά , δεν ήταν ο Τρίτος Δρόμος του Μπλέρ ,ούτε φυσικά η επικίνδυνη πολιτική χάρτινου πλούτου του Κλίντον και φθηνού χρήματος του Γκρίνσπαν, σωστές μακροχρόνιες επιλογές πολιτικής διαχείρισης.
Ούτε η σοσιαλδημοκρατική προσπάθεια των Γάλλων ,του Σημίτη, των Ιταλών κεντροαριστερών τα προηγούμενα χρόνια ,αποδείχτηκαν μακρόπνοες βάσεις ευημερίας των κοινωνιών

Σεβαστές επιστημονικές φωνές των Οικονομικών (ι Κρουγκμαν, Στιγκλιτζ, Σεν, κ.α ) δεν μπορούν τελικά να νικήσουν την Οικονομία της Επιθυμίας και τα Χρηματιστήρια των Ηδονών Κέρδους!

Ο καπιταλισμός θα έχει πάντα έναν καλυμμένο νεοφιλελευθερισμό να κερδίζει στα σημεία ,εκτός και αν επικρατήσει μια εναλλακτική πολιτική,
με πυρήνα την διαχείριση των ατομικών απολάσυεσων:

''Αυτό που έχουμε σήμερα δεν είναι τόσο πολύ η ΠΟΛΙΤΙΚΗ της απόλαυσης, όσο, για την ακρίβεια, η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ (η διοίκηση) της απόλαυσης, η οποία με τη στενή έννοια είναι μια μετα-πολιτική πράξη..’’, έγραψε πρόσφατα ο σλοβένος διανοούμενος Σ.Ζίζεκ

Αυτή η διαχείριση αυτή κρύβεται πίσω απο τους ψυχρούς αριθμούς των αγορών και της πολιτικής , εκεί θα παιχθεί το στοίχημα του μέλλοντος: να μεταφέρθεί στις μάζες ή σύγχρονη αξία της αδογμάτιστης μαρξιστικής θεωρίας και η πρακτική και χρήσιμη πλευρά της στο άτομο και στην κοινωνία.

Να δημιουργηθεί Συμβούλιο Δημοσίων Επενδύσεων για τις παρεμβάσεις στην Οικονομία

Θα πρέπει να επισημάνουμε, με αφορμή τις συζητήσεις περί κρατικοποιήσεων, οτι το πρόβλημα του κρατισμού δεν πρέπει να το εξειδικεύσουμε ως ελληνικό φαινόμενο!

Αυτό που σημερα παρατηρείται στην ανάλυση της οικονομικής πολιτικης διεθνώς ειναι να βλέπουμε τις περίφημες ελέυθερες αγορές( που γνωρίζουμε οτι σχεδόν παντού είναι χειραγωγήσιμες ) να μην τρέφουν εμπιστοσύνη στις ικανότητες καθε κυβέρνησης .

Ομως ενας οικονομικός κύκλος έχει την τάση να παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις πρώτα των κερδών και μετά της γενικής επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Η κύρια πρόταση κευνσιανής πολιτικής για τη σταθεροποίηση των επενδύσεων ήταν η σταθεροποίηση του μακροχρόνιου επιτοκίου το οποίο «πρέπει να διατηρείται πάντοτε όσο το δυνατόν κοντά στο μακροχρόνιο άριστο επίπεδο του. Δεν είναι δυνατόν να χρησιμοποιείται ως ένα βραχυπρόθεσμο παρεμβατικό μέσο» .(Τhe Times, 13/1/1937)
Ο τύπος αυτός της πολιτικής μπορεί να θεωρηθεί ως μη παρεμβατική πολιτική, παρόμοια με τον τύπο του ελέγχου της προσφοράς χρήματος που, αποτέλεσε την κύρια πρόταση οικονομικής πολιτικής του πατέρα του νεοφιλελευθερισμού ,Friedman.
Ο κρατισμός σίγουρα δεν είναι η λύση, ειδικά για την ιδιόμορφη ελληνική κοινωνία αλλά σχετικά με τον βαθμό παρεμβατικότητας των μετρων οικονομικης πολιτικής, αξίζει να διεισδύσουμε και να επανερμηνεύσουμε πλήθος άλλων θεωρητικών προσεγγίσεων του Keynes,πατριάρχη των Οικονομικών της Προσφοράς.
Π.χ. , οι απόψεις του για την αβεβαιότητα, την αστάθεια και την υποκειμενικότητα των προσδοκιών καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι προσδοκίες είναι πραγματικά αδύνατον να γίνουν αντικείμενο πραγμάτευσης μέσα στο πλαίσιο ενός τυπικού οικονομικού υποδείγματος. Αντιθέτως, η οικονομία πρέπει να εξετάζεται ως ιστορική εξελικτική διαδικασία . Τα πολιτικά αυτά συμπεράσματα συμφωνούν με μια ερμηνεία σε ορισμένες ιδέες του Κeynes, ότι φαινόταν δηλαδή να θέλει ταυτόχρονα : την διατήρηση των δυνάμεων (και των κινήτρων της αγοράς)και τη χρησιμοποίηση του κράτους, αποκλειστικά και μόνο για να εξασφαλιστεί ένα αρκετά υψηλό και σταθερό επίπεδο επενδύσεων.

Αξίζει να μην ξεχνάμε οτι είναι πολύ λεπτή δουλειά η διατήρηση της σταθερότητας για κάθε κυβέρνηση που αναγκάζεται να στραφεί από τη χρηματοδότηση του δημοσίου ελλείμματος με την έκδοση ομολόγων, στη χρηματοδότηση του διαμέσου της φορολογίας. Ετσι, μειώνεται η συνολική ζήτηση όταν η οικονομία πλησιάζει ένα κορυφαίο σημείο του οικονομικού κύκλου και προσαρμόζονται οι δημόσιες δαπάνες ώστε να διατηρείται σταθερή η συναθροιστική ζήτηση .

Η εφαρμογή αυτής της πρότασης θα διευκολυνόταν με το διορισμό ενός Συμβουλίου Δημοσίων Επενδύσεων για την κατάρτιση ασφαλών επενδυτικών προγραμμάτων σε σχέση με το χρόνο που χρειάζονται να ωριμάσουν. Κανείς δεν αμφιβάλλει οτι η Ελλάδα χρειάζεται θεσμικές ρυθμίσεις που ενισχύουν τη μακροχρόνια σταθερότητα, και οχι ρυθμίσεις ως υποκατάστατο των συντονιστικών χειρισμών.

Στόχος αυτού του διακομματικού Συμβουλίου πρέπει να είναι η εφαρμογή, ταυτόχρονα, ενός μίγματος παρεμβατικών μέτρων οικονομικής πολιτικής, ωστε να εισάγουμε την αβεβαιότητα και τις προσδοκίες ως παραμέτρους μεταβολής στα αποτελέσματα διανομής του εισοδήματος και τους σχετικούς μισθούς.
Πρέπει τα μέλη του να μην ξεχνού οτι ο ρόλος των διανεμητικών αποτελεσμάτων και ο ρόλος των σχετικών μισθών μπορεί να είναι μια βάσιμη ερμηνεία του γιατί κάποιοι εργαζόμενοι μπορεί να αποδεχτούν μια μείωση στους πραγματικούς μισθούς τους, την οποία επιφέρει ο πληθωρισμός ή μια γενική συμφωνία για περικοπές στους ονομαστικούς μισθούς και ελαστικά ωράρια μερικής απασχόλησης .
Αξίζει να επισημάνουμε ότι ακόμη και αν διέγνωσαν κάποιοι την αδυναμία της οικονομίας της αγοράς να επιτυγχάνει συνεχώς τη λειτουργία της στο επίπεδο της πλήρους απασχολήσεως, αυτό δεν συνεπάγεται κατ΄ανάγκη ότι μια κυβέρνηση έχει τις πληροφορίες, την ικανότητα ή τη θέληση να παρέμβει στην οικονομία υπέρ του κοινωνικού συμφέροντος.
Οι κοινωνίες της όψιμης υπερχρέωσης, όπως η δική μας ,πρέπει να γνωρίζουν ότι είναι δυνατόν να βελτιωθεί η λειτουργία της ελέυθερης οικονομίας ,μονο αν η κυβέρνηση έχει τις πληροφορίες, την ικανότητα και τη θέληση να παρέμβει με την πολιτική της ,προς όφελος των πολλών και παντα μακροπρόθεσμα.
Αυτες οι παρεμβάσεις, δεν χρειάζεται να σημαίνουν κρατικοποιήσεις ή ενα επιχειρήματικό τοπίο κεντρικού σχεδισμού ...
Αλλωστε οι Βγενόπουλοι, μπαίνουν πλεόν.... επίσημα στα πρωθυπουργικά γραφεία, υπο το φώς των προβολέων....

ΣΕ ΚΑΙΡΟ ΚΡΙΣΗΣ...

ΦΩΤΗΣ ΤΕΡΖΑΚΗΣ

Υπάρχει µια αρχή, ότι δεν «πρέπει» να κάνεις τίποτα. Οτι κάνεις επειδή «πρέπει», δεν εγγυάται καλά αποτελέσµατα. Το βασικό κίνητρο είναι η επιθυµία και το ενδιαφέρον. .... Είναι εξίσου µια µορφή εξαναγκασµού. Το ερώτηµα είναι πώς µπορεί να δηµιουργηθεί αυθόρµητα ενδιαφέρον των ανθρώπων για ζητήµατα που έχουν µια ζωτική σχέση µε τα προβλήµατά τους. .....
Υπάρχει ένα οργανωµένο σφυροκόπηµα απ’ τη µια µεριά των επαγγελµατικών αναγκών, του βιοπορισµού, το λαχάνιασµα της καθηµερινότητας που σου σκοτώνει κάθε επιθυµία να σκεφτείς πραγµατικά, να βρεθείς σε µια κατάσταση ρεµβαστική, µέσα απ’ την οποία ν’ αναδυθούν αυτά που πραγµατικά σ’ απασχολούν. Και µετά υπάρχει αυτός ο πολτός µε τον οποίο ο κόσµος βοµβαρδίζεται σαν υποκατάστατο εκείνης της απόλαυσης που δεν µπορεί να έχει από την άθλια ζωή του. Αυτός ο συνδυασµός είναι θανατηφόρος. Συναντώ δεκάδες ανθρώπους που βλέπουν βιβλία και λένε «βρε παιδί µου, ωραία όλα αυτά, αλλά πού να βρεις χρόνο». Πού να Βρεις χρόνo......Και χρήµα...Ναι, γιατί ο χρόνος σε καπιταλιστικές συνθήκες είναι χρήµα..

ZAK ALLEN MILLER

Η εισαγωγή στην ψυχανάλυση πάντοτε αποτελεί για τον καθένα μια κρίσιμη στιγμή, που ανταποκρίνεται σε μια κρίση ή ξεσκεπάζει μια κρίση. Μόνο, αφού αρχίσει, η ψυχανάλυση γίνεται μια σκληρή εργασία. Κρίση κλάματος; Περιμένεις μέχρι να περάσει. Κρίση αγωνίας, επίθεση πανικού; Ηρεμείς. Κρίση τρέλας; Αποφεύγεις να την αρχίσεις.. Επιπλέον, κάθε συνεδρία είναι σαν μια μικρή κρίση, που περνά από παροξυσμό μέχρι να ξεκαθαρίσει. Υπάρχει κρίση με την ψυχαναλυτική έννοια, όταν η ομιλία, ο λόγος, οι λέξεις, τα σχήματα, οι τύποι, η ρουτίνα, όλοι οι συμβολικοί μηχανισμοί, αποδεικνύονται ξαφνικά ότι είναι αδύνατο να ελέγξουν το πραγματικό, που διαμορφώνεται όπως νά ’ναι. Η κρίση είναι το πραγματικό αχαλιναγώγητο, το αδύνατο να ελεγχθεί. Το ισοδύναμο, στον πολιτισμό, εκείνων των θυελλών, με τις οποίες η φύση περιοδικά υπενθυμίζει στην ανθρωπότητα την επισφάλειά της, την τρωτότητά της.
Και ο φόβος να χάσουμε χρήματα, τα χρήματά μας; Η συγκέντρωση χρημάτων είναι το ίδιο πράγμα για έναν μικρό αποταμιευτή, όπως για έναν δισεκατομμυριούχο;
Αν αποταμιεύεις ή μαζεύεις, σημαίνει ότι θυσιάζεις την επιθυμία, ή τουλάχιστον την αναβάλλεις. Το κουτί του Harpagon (του ήρωα του Μολιέρου) είναι το κουτί της απόλαυσης, αλλά της ψυχρής απόλαυσης. Το χρήμα είναι ένας σηματοδότης χωρίς σηματοδότηση, που σκοτώνει όλες τις σηματοδοτήσεις. Όταν αφιερώνεται κανείς στο χρήμα, η αλήθεια χάνει το νόημα, το μόνο που τότε έχει κανείς μπροστά του είναι μια παγίδα. Το δέλεαρ του κέρδους, η επιθυμία να στοιβάζεις μεγάλα χρηματικά ποσά, κάνουν κάτι το εξωπραγματικό. Μια τέτοια ώθηση προς τον πλούτο σχετίζεται με την ενόρμηση του θανάτου. Η ώθηση της αποταμίευσης διαλογίζεται ανοιχτά το θάνατο, τον τρόμο της αρρώστιας, την επιθυμία της διαιώνισης μέσω των απογόνων. Υπάρχει όμως ακόμη κι η ώθηση του δανεισμού, αν μπορώ να το πω έτσι, με την κατανάλωση σαν την ύστατη συνέπειά της, η ασταμάτητη σπατάλη. Και μετά υπάρχει κι η ώθηση του χρήματος χάρη του χρήματος, η καθαρή ευχαρίστηση της αποθησαύρισης. Θάνατος, απόλαυση κι επανάληψη, αυτές είναι οι τρεις πλευρές μιας πυραμίδας, της οποίας η βάση δίνεται από την ασυνείδητη φύση του χρήματος: κι εδώ έχουμε να κάνουμε με το πρωκτικό αντικείμενο. Τι βλέπουμε αυτή τη στιγμή της αλήθειας για την οικονομική κρίση, στην οποίαν είμαστε; Ότι τίποτε δεν αξίζει, ότι το χρήμα είναι σαν τα σκατά!Το σημείο του χρήματος έχει να κάνει με τη φαινομενικότητα, που εξαρτάται από τις κοινωνικές συμβάσεις. Το οικονομικό σύμπαν είναι μια αρχιτεκτονική φτιαγμένη από αποκυήματα της φαντασίας και το θεμέλιό της είναι αυτό που ο Lacan ονόμαζε “υποκείμενο που υποτίθεται ότι γνωρίζει,” ότι γνωρίζει το γιατί και το πώς....

ΣΤΗΛΗ στην e-liberta.gr

Η διαστροφή, η επιθυμία και οι δήθεν

Πέμπτη 22/01/2009 22:11

Του Ηλία Καραβόλια *

Η παρατεταμένη ύφεση που φαίνεται να εξαπλώνεται ραγδαία και στην ελληνική κοινωνία, δυστυχώς θα βρει έναν ανέλπιστο σύμμαχο την νεοελληνική επιχειρηματικότητα, για τη οποία καλό είναι να ξεσκονίσουμε και τα συγγράμματα της Ψυχαναλυτικής Θεωρίας!

Πάρα πολλοί νέοι άνθρωποι, οικογενειάρχες ή ακόμα διαζευγμένοι με το βάρος της διατροφής, με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο και σχεδόν μηδενικές οικονομικές δυνατότητες( δηλαδή χωρίς ρευστότητα ή σημαντική περιουσιακή κατάσταση) υποθήκευσαν πολλά ,και προσδοκούσαν -δυστυχώς-πολύ περισσότερα.

Μεγάλο μέρος του κοινωνικού συνόλου, εξακολουθεί να πέφτει θύμα -στην κυριολεξία- των μή ορθολογικών προσδοκιών κάποιων που επιθυμούν να πετύχουν στην ζωή. Δηλαδή να δείξουν ότι μπόρεσαν και αγόρασαν ακριβό αυτοκίνητο και σπίτι... Τυλιγμένες από την διαστροφική λογική της Eπιθυμίας του Δήθεν, αυτές οι προσδοκίες τροφοδοτούνται και παίρνουν οξυγόν απο την μαγική κάνουλα της τραπεζικής πίστωσης. Το δάνειο και το πλαφόν των επιταγών, αποτελεί τον βασικό σύντροφο της καθημερινής αγωνίας επιβίωσης για μικρομεσαίους και ελεύθερους επαγγελματίες.

Κάποιοι «εστήσαν» μπίζνα σε κλάδους υποτίθεται δυναμικούς και νομίζουν ότι θα επιβιώσουν. Κι ας είναι σε όλους τους κλάδους η επιβίωση θέμα τραπεζικής εξάρτησης. Μάζεψαν δίπλα τους «έμπιστα» στελέχη, νιώθοντας έτσι αφεντικά, αλλά δυστυχώς τους παρέσυραν και αυτούς στο όνειρο.

Οι 6 στις 10 μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην Ελλάδα, μετά του 2000, έχουν βίο μικρότερο των 3 ετών(στοιχεία ΙΟΒΕ και Ινσ/του Επιχειρηματικότητας).Τι σημαίνει αυτό, πρακτικά; Εκτός των ιδιοκτητών μιας μικρομεσαίας εταιρείας ,πολλοί υπάλληλοι-συνεργάτες της, ψάχνουν γρήγορα νέες δουλειές, χρεώνονται γρήγορα και γκρεμίζουν όνειρα ,γάμους, οικογένειες.

Το χειρότερο: Αρρωσταίνουν ψυχικά και βιολογικά και βρίσκονται χωρίς να το ξέρουν αντιμέτωποι με τον διαστροφικό πυρήνα της επιθυμίας για κέρδη και καταξίωση.

Δεν είναι ακριβώς ο καρκίνος του χρήματος και το ηλίθιο κυνήγι του, ο μόνος παράγοντας ανορθολογισμού στα σχέδια ενός νεοέλληνα που επιχειρεί να στήσει ένα μαγαζί πάσης φύσεως. Είναι κάτι πιο βαθύ. Κάτι που σχετίζεται με τις στρεβλώσεις του συστήματος και το πώς αυτές συμβάλλουν στην διαμόρφωση φαντασιακών επιθυμιών στο άτομο.

Αυτή η δίψα για επιτυχία και καταξίωση κάποιων, που δεν αναγνωρίζουν τον κίνδυνο προς το ευ ζην γίνεται φορέας αρνητικών αποτελεσμάτων στην ζωή πολλών άλλων ανθρώπων.

Η Ελληνική οικονομία στηρίζεται στα πήλινα πόδια της έμφυτης δαιμονιακής τάσης του Έλληνα να τα καταφέρνει ,έστω και με δυσκολίες. Όμως το γονίδιο του αλά... Ωνάση πλουτισμού, έχει προσβληθεί από τον ιό της παγκοσμιοποίησης ,των πολυεθνικών, των χρηματιστηρίων, των ισχυρών τραπεζιτών. Από την παρασιτική δημιουργία κερδών για τους ισχυρούς ρυθμιστές της κυκλοφορίας του χρήματος.

«Αν έχεις μόνο ιδέα και φαντασία, χωρίς καλή γνώση Μακροοικονομικής θεωρίας και όχι κατ’ ανάγκη διοίκησης επιχειρήσεων ,τότε γίνεσαι θύμα της θηλιάς που το δανεικό χρήμα του νόμιμου τοκογλύφου(τράπεζα) έχει περάσει στον λαιμό σου ,χωρίς να το καταλάβεις.

Και δυστυχώς παρασέρνεις και ανθρώπους που τους πούλησες όνειρά για μεγάλα γραφεία και ανάπτυξη με καλύτερους μισθούς, ενώ στην ουσία , σε αυτούς κάνεις προβολή της ανασφάλειας σου για το αν αυτό που σχεδίασες, στέκει και θα σου αποδώσει».

Αυτά τα λόγια είπα πρόσφατα σε φίλο που θέλει να επιχειρήσει να εξέλθει από την γενιά των 700-1000 ευρώ.

Δεν προτείνω να παραμείνει κανείς σε αυτήν την γενιά, σε αυτήν την τάξη. Αλλά αν επιχειρήσει να αλλάξει οικονομική τάξη σήμερα, οπωσδήποτε εκτός από τα σκαλιά της εφορίας που θα διαβεί για έναρξη ΟΕ,ΕΠΕ κ.α μικροκαπιταλιστικών ψευδοεγχειρημάτων, καλό είναι να επισκέπτεται και το πρακτορείο του ΟΠΑΠ, γράφοντας Λόττο ή Τζόκερ: Τουλάχιστον τα τυχερά παιχνίδια σου δίνουν ρευστότητα ελπίδας χωρίς να σου ζητάνε τοκογλυφικά ποτέ να την ξεχρεώσεις. Εκτός και αν εθιστείς στον τζόγο και την τεμπελιά!



Ανάλυση: Σενάριο-Θρίλερ για την ελληνική οικονομία.

Δευτέρα 19/01/2009 22:50

Του Ηλία Καραβόλια *

Οι Financial Times, το αναφέρουν από χθες ξεκάθαρα: η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει τον αδύναμο κρίκο της Ε.Ε και το ξήλωμα της ΟΝΕ, που διακαώς επιθυμούν κέντρα εκτός Ευρώπης, να ξεκινήσει από την ανικανότητα της ελληνικής οικονομίας για σύγκλιση με τις χώρες της Ευρωζώνης.

Η διεθνής κρίση βρίσκει την Ελλάδα ανοχύρωτη πόλη, ανίκανη να προστατεύσει στόχους του ελληνικού προϋπολογισμού για το 2009 και να τιθασεύσει μεγέθη όπως το δημόσιο έλλειμμα και το δημόσιο χρέος.

Το πρόβλημα είναι καθαρά πολιτικό: οι αυτόματοι σταθεροποιητές της οικονομίας που κυρίως οι κυβερνήσεις Σημίτη κατάφεραν να εγκαταστήσουν στον οικονομικό σχεδιασμό της χώρας, φαίνεται να μην υπάρχουν πιά…

Στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης Καραμανλή, ένα είναι το κύριο χαρακτηριστικό : οι αποκλίσεις των στοχευμένων μεγεθών , τόσο σε επίπεδο κρατικού προϋπολογισμού, όσο και σε επίπεδο παράθεσης στοιχειών στην Κομισιον.

Η ελληνική οικονομία μπαίνει ,και επίσημα πλέον σε περιπέτειες, όχι μονό ελέω υποτιθέμενης συνωμοτικής κίνησης των Financial Times και της Wall Street Journal, αλλά και λόγω του φόβου μεγάλων διαχειριστών διεθνών κεφαλαίων (venture capitals ,private equities, hedge funds) να ποντάρουν στην ελληνική οικονομία.

Η αναστρεψιμότητα της κατάστασης είναι θέμα επανασχεδιασμού της Οικονομικής Πολιτικής. Χρειάζεται , δυστυχώς ένα Νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας, μια Εναλλακτική Δημοσιονομική Διαχείριση . Ας το αποκαλέσουμε Νέο Αναπυξιακό Μοντέλο .Πυρήνας του; ο Έλληνας πολίτης και η θέση του στο νέο ασταθές παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, ίσως πλέον και στο ρευστό οικοδόμημα της ΟΝΕ και της Ε.Ε…

Ο Ηλίας Καραβόλιας είναι Αναλυτής Διεθνών Οικονομικών, Σύμβουλος Συγχωνεύσεων – Εξαγορών.